- De Bijeenkomsten in September 2008 -

  PA3HDY's "Cody-zender"

Interessante lezingen van
Piet van Schagen - PA3HDY en Gyula Kiss

Volgens PA3HDY heeft een radiotoestel slechts een functie als er ook een zendstation te ontvangen is. Dus besprak en demonstreerde Piet deze avond zijn kopie van een door Abel Gody in 1921 gebouwde zender.

Hij gebruikte voor zijn replica voornamelijk onderdelen uit die tijd, met als belangrijkste onderdeel de grote verticaal opgestelde spiraalvormige spoel. Dit exemplaar is uit 1920 en afkomstig van een vonkzender.

De voor ontvangst gebruikte Eddystone ontvanger en de meegebrachte frequentiemeter toonden aan dat deze zender heel goed werkt, geen overdreven bandbreedte inneemt en de oude koolmicrofoon een modulatie oplevert waar menige SEM-bezitter jaloers op zou zijn.

De frequentiestabiliteit wekte verbazing, al was het CW-rapport geen 599X maar een 595C (licht tjoepend), zoals te verwachten van een dergelijk eenvoudig ontwerp.

 

  Schema van de nostalgische zender

De zender is de eenvoud zelve , een Hartley-schakeling met een handjevol onderdelen. Er wordt gesleuteld in het rooster, maar in plaats van de seinsleutel kan ook een koolmicrofoon via een 1:40 trafo worden aangesloten die aan de primaire zijde in serie wordt aangesloten op een batterij van 4,5 volt. Deze roostermodulatie werkt goed zolang we maar in het rechte deel van de karakteristiek blijven en de secundaire van de microfoontrafo wordt afgesloten met een parallelweerstand voor een constante belasting.

  Detailopname

RE134Als voeding gebruikte Piet een 12 volts accu.
Een LM317 met 2N3055 verzorgt de gloeispanning, terwijl een DC-DC coverter de 90 volt 'hoogspanning' levert.
Voldoende om de twee parallel geschakelde Telefunken RE134's te voeden en op QRP-vermogen te kunnen werken.
Het leek Piet niet verstandig om daar twee kostbare TM's (linker foto) voor te gebruiken.

  Bovenaanzicht Pacsirta II

Na de pauze was het woord aan meesterontwerper Gyula Kiss.
Nu even niet actief met radio ...Gyula heeft nogal wat reflexontvangers op zijn naam staan (zie o.a. Amstelstraler 2007-4), maar zijn laatste creatie met een ECL86 (6GW8) slaat alles. Met een knipoog naar de Philips 'Luistervink' noemde hij zijn ontwerp 'Pacsirta' (Hongaars voor leeuwerik). Zo gek nog niet, want de geluidskwalteit mocht er zijn en riep herinneringen op aan de vroegere draadomroep.

  Onderaanzicht Pacsirta II

Op de tafel prijkten maar liefst twee 'leeuwerikken', Pacsirta I met een ECC81 (12AT7) en Pacsirta II met de eerder genoemde ECL86.
Kenmerkend voor deze laatste is de door Gyula bedachte AVC-regeling, door hem met CDC (Coil Damping Control) aangeduid.
Een extra wikkeling op de ingangskring wordt, onder invloed van het gedetecteerde signaal, door een FET (die zich als variabele weerstand gedraagt) in meer of mindere mate kortgesloten.
Deze signaalafhankele demping van de antennekring werkt in een woord verbluffend!

  Klik voor een vergroot schema als PDF

Werkelijk doodstil werd geluisterd naar hetgeen Gyula vertelde over o.a. de Q van spoelen, over het bepalen van de AL-waarde van te bewikkelen spoelvormen en over de gelijkloopproblematiek van antenne- en oscillatorkring (er zit tenslotte 455 kHz - de middenfrequentie - verschil tussen).
Jammer, voor spreker en toehoorders, dat veel wetenswaardigs achterwege moest blijven. Misschien ons in het vervolg toch maar beperken tot één spreker met één onderwerp?


  Soldeerhandje

Technische Avond

Geen van de 7 aanwezigen, inclusief de voorzitter achter de bar, had technische aspiraties dus bleef het beperkt tot koffie, een wijntje en het ophalen van herinneringen ...

< Terug >

Bijgewerkt: 2-03-2016

contact | © 2008 PI4ASV | home

XHTML 1.0  &  CSS